AI đặt ra yêu cầu đổi mới đào tạo luật
Lượt xem: 5Sự phổ biến của AI tạo sinh đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, đánh giá trong đào tạo luật; đồng thời trang bị cho người học tư duy phản biện, năng lực kiểm chứng thông tin và nhận diện rủi ro khi sử dụng công nghệ.
PGS-TS Phạm Văn Song, Quyền Hiệu trưởng GDU, phát biểu khai mạc hội thảo.
Ngày 30-10, tại TPHCM, Khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ Quốc tế, Trường ĐH Gia Định (GDU) phối hợp tổ chức Hội nghị khoa học cấp quốc gia năm 2026 với chủ đề “Trí tuệ nhân tạo (AI) và những tác động đến lĩnh vực pháp luật”.
Hội nghị quy tụ các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia pháp lý, thẩm phán, luật sư và đại diện doanh nghiệp, trao đổi về tác động của AI đối với nghiên cứu, đào tạo và thực hành pháp luật.
Trang bị năng lực kiểm chứng cho người học
Phát biểu khai mạc, PGS-TS Phạm Văn Song, Quyền Hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, nhận định AI đang tác động sâu rộng đến lĩnh vực pháp luật, từ xây dựng, thực thi pháp luật đến tố tụng, xét xử, nghiên cứu và đào tạo.
“Câu hỏi đặt ra không còn là có sử dụng AI hay không, mà là sử dụng AI như thế nào và kiểm soát trách nhiệm ra sao”, PGS-TS Phạm Văn Song nhấn mạnh.
PGS-TS, luật sư Bùi Kim Hiếu, Trưởng Khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ Quốc tế, Trường ĐH Gia Định, cho rằng sự phổ biến của AI tạo sinh buộc các cơ sở đào tạo luật phải nhìn lại phương pháp giảng dạy và cách đánh giá kết quả học tập.
Người học luật trong bối cảnh mới cần trang bị kiến thức chuyên môn, tư duy phản biện, năng lực số và khả năng kiểm chứng thông tin, nhận diện rủi ro khi sử dụng các công cụ AI. Đây là những yêu cầu gắn với quá trình học tập, nghiên cứu và hoạt động hành nghề sau này.
Theo ông Hiếu, tác động của AI cần được xem xét từ nhiều góc độ, bởi một vấn đề công nghệ có thể đồng thời liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật. Chẳng hạn, dữ liệu cá nhân gắn với quyền riêng tư, trách nhiệm doanh nghiệp, an ninh mạng và quản trị công nghệ; AI trong xét xử lại đặt ra câu hỏi về trách nhiệm, tính minh bạch và nguyên tắc độc lập của thẩm phán.
Từ góc độ nghiên cứu, GS-TS Võ Khánh Vinh, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Luật, Cố vấn cao cấp Trường ĐH Kiểm sát, cho biết đã sử dụng AI để tổng hợp hơn 47.000 văn bản pháp luật còn hiệu lực ở Trung ương và địa phương. Trải nghiệm này cho thấy tiềm năng của công nghệ trong hỗ trợ hệ thống hóa, khai thác khối lượng dữ liệu pháp lý.
GS-TS Võ Khánh Vinh cho rằng vấn đề không chỉ dừng ở xây dựng các quy định pháp luật về AI, mà còn là định hình một trật tự pháp lý mới, nơi con người, pháp luật và AI cùng tương tác, phát triển. Quá trình này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của con người, đồng thời xác lập những nguyên tắc để công nghệ phục vụ xã hội.
Kết nối đào tạo với thực tiễn ứng dụng AI
Những tình huống từ hoạt động tư pháp, kinh doanh và chăm sóc sức khỏe được các diễn giả đưa ra thảo luận, góp phần kết nối nghiên cứu pháp luật với thực tiễn ứng dụng công nghệ.
ThS, Thẩm phán Lê Thiết Hùng phát biểu tại sự kiện.
ThS, Thẩm phán Lê Thiết Hùng, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5, tỉnh Quảng Trị, phân tích cơ hội và rủi ro khi sử dụng trợ lý ảo hỗ trợ thẩm phán. Theo ông Hùng, AI có thể đưa ra kết quả không phản ánh đúng bản chất vụ việc, dẫn đến cách hiểu sai hoặc nhầm lẫn về nội dung pháp lý.
Vì vậy, AI chỉ nên đóng vai trò công cụ hỗ trợ. Thẩm phán vẫn phải kiểm tra, kiểm chứng, đối chiếu thông tin và chịu trách nhiệm cuối cùng khi đưa ra phán quyết. Nội dung này cho thấy yêu cầu kiểm chứng thông tin không chỉ đặt ra trong giảng đường mà còn gắn trực tiếp với trách nhiệm nghề nghiệp.
Ở lĩnh vực sức khỏe, ThS-DS Nguyễn Công Hậu, giảng viên GDU, trình bày tham luận về hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh hoạt động bán lẻ thuốc ứng dụng AI, đặt ra yêu cầu xem xét giới hạn ứng dụng và trách nhiệm trong hoạt động liên quan đến sức khỏe người dân.
PGS-TS Phạm Văn Song (bìa trái) và PGS-TS, luật sư Bùi Kim Hiếu (bìa phải) tặng hoa cám ơn các diễn giả.
Hội nghị có 6 phiên chuyên đề song song, thảo luận về khung pháp lý chung; dân sự, tài sản, sở hữu trí tuệ; tài chính – ngân hàng, quản trị doanh nghiệp; chính sách tài khóa, đầu tư; an ninh mạng, dữ liệu cá nhân, đạo đức AI; tư pháp, đào tạo luật và khuyến nghị chính sách.
Các tham luận đề cập đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hệ thống AI gây ra, quyền tác giả đối với sản phẩm AI tạo sinh, nguy cơ lừa đảo bằng công nghệ cao và trách nhiệm xử lý dữ liệu cá nhân.
