Hệ lụy từ việc "ép cá leo cây": Mất cả thanh xuân đại học vì sai lầm chọn trường

Nhiều học sinh vào đại học với niềm tự hào nhưng nhanh chóng mất động lực vì chọn môi trường không phù hợp. Chuyên gia cho rằng chọn đúng trường quan trọng hơn chạy theo danh tiếng.

Không ít thí sinh xem việc đỗ vào một trường đại học danh tiếng là đích đến, nhưng sau vài học kỳ lại rơi vào khủng hoảng vì môi trường học không phù hợp. Trong kỷ nguyên AI, chọn đúng nơi học đang trở thành yếu tố quyết định hành trình nghề nghiệp bền vững.

Đừng để danh tiếng trường học quyết định tương lai

"Ép cá leo cây" là cách nhiều chuyên gia giáo dục ví von về việc đặt người học vào một môi trường không phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng phát triển. Khi đó, điều mất đi không chỉ là học phí hay thời gian, mà còn là động lực học tập và những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ.

ThS.LS Trịnh Hữu Chung tham gia chương trình tư vấn tuyển sinh cho các học sinh THPT.

Thực tế, không ít sinh viên sau 1-2 năm học bắt đầu hoang mang, chán nản khi nhận ra chương trình đào tạo quá nặng về lý thuyết, không phù hợp với tính cách cũng như khả năng của bản thân. Nhiều em buộc phải chuyển ngành, chuyển trường hoặc tiếp tục học trong tâm thế miễn cưỡng.

Theo ThS.LS Trịnh Hữu Chung - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định (GDU), điều quan trọng nhất trước khi chọn trường là phụ huynh và học sinh phải hiểu rõ năng lực, tính cách cũng như định hướng nghề nghiệp của người học.

Ông phân tích, hệ thống giáo dục đại học hiện nay được chia thành hai định hướng rõ rệt: đào tạo nghiên cứu và đào tạo ứng dụng. Mỗi mô hình phù hợp với những nhóm người học khác nhau.

Những học sinh yêu thích nghiên cứu, tư duy học thuật và mong muốn phát triển trong các viện nghiên cứu hoặc lĩnh vực chuyên sâu sẽ phù hợp với môi trường định hướng nghiên cứu.

Trong khi đó, những bạn trẻ năng động, hướng ngoại, muốn sớm tích lũy kinh nghiệm làm việc và tự lập sẽ phát huy tốt hơn trong môi trường đào tạo ứng dụng, nơi sinh viên được tham gia doanh nghiệp từ sớm, rèn luyện kỹ năng thực tế song song với kiến thức chuyên môn.

Sinh viên GDU được “cầm tay chỉ việc” bởi những giảng viên tâm huyết, dày dặn kinh nghiệm.

Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, việc lựa chọn trường đại học không còn đơn thuần là lựa chọn một thương hiệu, mà là lựa chọn môi trường có thể giúp người học phát huy đúng năng lực và thích ứng với những yêu cầu nghề nghiệp mới.

Đào tạo thực học để sinh viên sẵn sàng bước vào thị trường lao động

Là một trong những trường đại học theo định hướng ứng dụng tại TP.HCM, Trường Đại học Gia Định (GDU) đang xây dựng mô hình đào tạo gắn chặt với thực tiễn nhằm hiện thực hóa mục tiêu "học để làm được việc ngay".

Chọn đúng môi trường học tập sẽ tạo nền tảng giúp sinh viên thích ứng với thị trường lao động trong kỷ nguyên AI.

Nhà trường kết nối mạng lưới hơn 300 doanh nghiệp đối tác, tăng cường các hoạt động thực hành, thực tập từ sớm và liên tục cập nhật chương trình đào tạo theo xu hướng công nghệ mới nhằm nâng cao khả năng thích ứng của sinh viên sau khi tốt nghiệp.

Theo ThS.LS Trịnh Hữu Chung, để hạn chế nguy cơ thất nghiệp, chương trình đào tạo cần giảm bớt tính hàn lâm, tăng cường tính ứng dụng và rèn luyện năng lực phản xạ nghề nghiệp.

Ông cho rằng mục tiêu của nhà trường không chỉ là đào tạo những gì doanh nghiệp cần ở thời điểm hiện tại mà còn phải trang bị cho sinh viên khả năng tự học, tự cập nhật kiến thức để thích nghi với sự thay đổi của thị trường trong 5-10 năm tới.

Song song với chất lượng đào tạo, GDU cũng chú trọng giảm áp lực tài chính cho người học. Năm 2026, trường tuyển sinh 54 ngành và chuyên ngành với mức học phí dao động từ 1-1,4 triệu đồng mỗi tín chỉ, tương đương nhiều trường đại học công lập.

GDU đồng hành, tiếp sức cho học sinh thuộc khu vực miền Trung thông qua các suất học bổng khuyến học.

Bên cạnh đó, trường triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như học bổng lên đến 100% học phí học kỳ I cùng các phần quà công nghệ gồm laptop, iPhone 18 Pro Max, AirPods... nhằm tạo điều kiện để sinh viên có đủ công cụ học tập và phát triển kỹ năng trong môi trường số.

Thông qua chiến lược đào tạo thực học, tăng cường kết nối doanh nghiệp và chính sách học phí phù hợp, GDU hướng đến mục tiêu giúp người học lựa chọn đúng môi trường, phát huy năng lực và tự tin bước vào thị trường lao động trong kỷ nguyên AI.

Theo Giáo dục 247